ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਜੰਮਣ ਤੱਕ ਕੁਝ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਤੱਤ

  1. ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਅਜ਼ਮ ਨੂੰ “ ਸ਼ਾਹੇ ਬੇਖਬਰ ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ |
  2. ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਫਾਰੁਖਸੀਅਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਬਿਣਾ ਕਿਸੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਬੰਗਾਲ , ਗੁਜਰਾਤ ਆਏ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ |
  3. ਮਰਾਠਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ਾਹੂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੇਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ |
  4. ਸਨ 1761 ਈ. ਵਿੱਚ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੇ ਨੰਦਰਾਜ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਆਪ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ |
  5. ਪਹਿਲੇ ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਹਰਾਇਆ ਸੀ |
  6.   ਰੁਹੇਲਖੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
  7. ਸਨ 1721 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੋ ਦਲ “ਬੰਦਈ” ਅਤੇ “ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ” ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ “ਦਲ ਖਾਲਸਾ” ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ | ਦਲ ਖਾਸਲਾ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦਮ ਕਰੀ ਰੱਖਿਆ |
  8.  ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਸੀ | ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ | ਮੀਰੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਜਦਕਿ ਪੀਰੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ |
  9. ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ | ਜਦਕਿ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ |

    10.ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਾਸਤੇ ਮੁਗਲ ਰਾਜਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ |

    11.ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ “ਅਕਾਲ ਤਖਤ” ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ |

    12.ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਜਮਾਨਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਾ          ਸੂਬੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ |

   13.ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁਕਰਚਕਿਆ ਮਿਸਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਨ | ਚੇਚਕ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ               ਅੱਖ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ |

  14.ਫਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਮੰਤਰੀ ਸੀ |

  15.ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਾਦੁਰ ਜਰਨੈਲ ਸੀ |

  16.ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਜਮਰੌਦ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ         ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਸੀ |

  17.ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਧੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਸੀ ਜੋ ਸਨ 1809 ਈ.              ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ |

   18.ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼ਾਸਕ ਮੰਨ ਲਿਆ |

  19.ਸਤਲੁਜ ਨਦੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜਾਂ                    ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਰਹਦ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ |

  20.ਪਹਿਲੇ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ( 1845-46 ਈ. ਦੌਰਾਨ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਸੀ |

  21.ਦੂਜੇ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ( 1848-49 ਈ. ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਸੀ |           ਉਸਨੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ |

22.ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦਾ             ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ |

 23.29 ਮਾਰਚ 1849 ਈ. ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਰੀਜੈਂਸੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਇੱਕ  ਸੰਧੀ-ਪੱਤਰ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਉਸ ਸੰਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ  ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ | ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ  ਉਸਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ |

24.ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਰਾਨੀ ਜਿੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ |

25.ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫਟਾਫਟ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ |

26.ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਬਕਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੋੜ ਸੀ | ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ |

27.ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਵੀ ਲੜਾਈ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦੁਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਗੱਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ |

28.ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਅੰਗਰੇਜੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੀ ਦੇਣ ਹੈ |

29.ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ “ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ” ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਹਾਲਵੇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ | ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਹਾਲਵੇਲ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮਨਘੜੰਤ ਘਟਨਾ ਦਸਦੇ ਹਨ | ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਕਾਲੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਓੱਲੇਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ |

30.ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ , ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਗਈ |

31.ਪਲਾਸੀ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੀ ਡਚਾਂ ਨਾਲ “ਬੇਦਰਾ” ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਚ ਹਾਰ ਗਏ |

                         __________________________          

Posted by ਓਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਰਾਇਣ

Author: gkscrapbook

This is a non-profit site for all those students who are aspirants of competitive exams of different kinds. We don't provide knowledge in bulk but a small spoon of little knowledge is sufficient for containing the continuous studies.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s